znajdź książkę
newsleter

Założona w 1944 roku Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” jest najstarszym polskim powojennym wydawnictwem i jedną z najbardziej zasłużonych oficyn wydawniczych o profilu literacko-humanistycznym.

„Czytelnik” kontynuuje podstawowe kierunki swojej wieloletniej działalności: opublikował dzieła i nowe edycje utworów wybitnych autorów polskich, m.in. Marii Dąbrowskiej, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Jarosława Iwaszkiewcza, Ryszarda Kapuścińskiego, Tadeusza Konwickiego, Zofii Nałkowskiej, Juliana Tuwima, zrealizował  wielotomowe edycje m.in. Dzieł Adama Mickiewicza, Pisma zebrane Stefana Żeromskiego, Pisma zebrane Aleksandra Wata.   "Czytelnik" wydaje też przekłady pierwszorzędnych autorów zagranicznych, m.in. Alessandra Baricco, Saula Bellowa, Thomasa Bernharda, Jacques'a Le Goffa, Hansa Fallady, Wiktora Jerofiejewa, Sándora Máraiego, Amosa Oza, Antonia Tabuuchiego, Philipa Rotha. 
Kontynuowane są najstarsze serie: Nike i Nowy Sympozjon. Powstają nowe: z inicjatywy redaktora Jerzego Giedroycia powstała w 1993 roku seria Archiwum "Kultury". W końcu lat 90. zainaugurowano serie: Poetycką, Wspomnienia i relacje, Pejzaże Kultury, Proza światowa i Mała proza.
Dwie najmłodsze, powstałe już na początku XXI wieku serie to Dzienniki intelektualne i Starożytni historycy.

Trochę historii 
(pisownia oryginalna)

Jak podaliśmy w swoim czasie, na terenach wyzwolonych Polski powstała Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”. Siedzibą Spółdzielni będzie Warszawa, a terenem jej działalności - Rzeczpospolita Polska. Celem Spółdzielni jest działalność wydawnicza i propagandowa, oparta na zasadach demokratycznych i postępowych, dla podniesienia ogólnego poziomu wiedzy społeczno-politycznej w Polsce, oraz udostępnienie najszerszym masom obywateli Rzeczpospolitej korzystania z pism codziennych, perjodycznych i wszelkiego rodzaju wydawnictw o treści politycznej, społecznej, ekonomicznej, literacko-artystycznej i popularno-naukowej. Dla osiągnięcia tych celów Spółdzielnia będzie wydawać pisma codzienne i perjodyczne, własne popularne wydawnictwa, organizować ich kolportaż, otwierać kioski, księgarnie i bibljoteki, zakładać drukarnie, organizować propagandę czytelnictwa, zaopatrywać członków w pomoce naukowe, organizować odczyty, koła samokształceniowe, kursy itp. Członkiem Spółdzielni może zostać każda osoba fizyczna lub prawna, wpłacająca udział, przyjęta przez zarząd Koła oraz zatwierdzona przez Zarząd Główny. Kandydat na członka Spółdzielni deklaruje conajmniej 1 udział, wynoszący 100 zł., wpłacając go całkowicie lub częściowo w ratach miesięcznych po 25 zł., z czego pierwsze 25 zł. przy podpisaniu deklaracji. Ilość udziałów jest nieograniczona. Członkowie Spółdzielni otrzymują wszystkie wydawnictwa Spółdzielni po cenie tańszej od cen rynkowych, natomiast udziały członków nie podlegają oprocentowaniu, a ewentualne zyski Spółdzielni nie podlegają podziałowi między członków, lecz będą obracane na dalszą rozbudowę placówek kulturalno-oświatowych. Jak widzimy z powyższego, celem Spółdzielni nie jest zysk doraźny (aczkolwiek każdy z członków przez tańsze nabywanie wydawnictw Spółdzielni amortyzuje po pewnym czasie swój udział), lecz istotna troska o podniesienie poziomu kultury polskiej. Dlatego też wpisanie się na członka Spółdzielni powinno być zadaniem najbliższem każdego z Polaków, któremu cel ten leży na sercu. Zapisy i deklaracje przyjmuje Sekretarjat Spółdzielni: Lublin, Krakowskie Przedmieście Nr 62.

„Rzeczpospolita”, 1 października 1944



1944

18 września W Lublinie, w redakcji „Rzeczpospolitej” w wyniku spotkania zespołu redakcyjnego z przewodniczącym Krajowej Rady Narodowej Bolesławem Bierutem i Przewodniczącym Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego Edwardem Osóbką-Morawskim powołany został komitet organizacyjny dla utworzenia instytucji wydawniczej o charakterze spółdzielczym. Jego pracami kierować miała Zofia Dembińska.

1 października „Rzeczpospolita” informuje o powstaniu Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”.

15 października W Lublinie odbyło się Walne Zgromadzenie członków-założycieli SW „Czytelnik”. Przewodniczył Stanisław Ziemak. Referat o celach i zadaniach spółdzielni wygłosił Stefan Żółkiewski. Wyłoniono komisję statutową.

22 października Druga część Walnego Zgromadzenia członków założycieli. Przewodniczył Edward Osóbka-Morawski. Zatwierdzono statut oraz wybrano członków Rady Nadzorczej i ich zastępców. Członkowie − Bolesław Bierut, Edward Osóbka-Morawski, Stanisław Skrzeszewski, Stefan Matuszewski, Edward Bertold, Lucjan Stawiarski, Jan Zawada, Edmund Zalewski, Teodor Piotrowski, Juliusz Górecki, Władysław Smólski, Jan Dulniak, Władysław Kuszyk, Czesław Skopowski, Wanda Górska, Józef Ozga-Michalski, Helena Boguszewska, Ziemowit Fedecki, Regina Fleszarowa, Kazimierz Petrusewicz, Włodzimierz Brzeziński. Zastępcy: Henryk Raabe, Roman Lutyński, Stefan Kunowski, Jerzy Sztachelski, Witold Konopka, Szymon Żaba.

28 października Powołanie Prezydium Rady Nadzorczej oraz zarządu Głównego. W skład zarządu weszli prezesi – Jerzy Borejsza, członkowie – Zofia Dembińska i Maria Kuzańska, zastępca członka – Wacław Nowak.

14 listopada Rozstrzygnięcie konkursu na projekt godła SW „Czytelnik”. Przyznano dwie II nagrody – Józefinie Wnukowej oraz Henrykowi Tomaszewskiemu, którego projekt zakupiono i zatwierdzono.

29 listopada Rejestracja statutu w Sądzie Okręgowym w Lublinie.


1945

Luty Przeniesienie siedziby Zarządu Głównego do Łodzi.

5 maja Krajowa Rada Narodowa powierza SW „Czytelnik” przygotowanie Narodowego Wydania dzieł Adama Mickiewicza.

Lipiec Przeniesienie siedziby Zarządu Głównego do Warszawy do budynku przy ulicy Wiejskiej 12. Gmach ten został w roku następnym kupiony przez Spółdzielnię od prywatnego właściciela.

7 sierpnia II Posiedzenie Rady Nadzorczej.

17-20 sierpnia Pierwszy Ogólnopolski Zjazd „Czytelnika” w Wiśle. Wśród uczestników znaleźli się redaktorzy gazet czytelnikowskich, pracownicy delegatur, twórcy, księgarze, bibliotekarze i popularyzatorzy czytelnictwa, przedstawiciele innych wydawnictw, partii politycznych. Obradom przewodniczyli Zofia Dembińska, Jerzy Borejsza i Stanisław Tazbir. Wynikiem obrad było wypracowanie koncepcji działań „Czytelnika” na rzecz upowszechniania kultury oraz wyrażenie woli utrzymania przez Spółdzielnię charakteru instytucji wydawniczej wolnej od bezpośrednich wpływów partii politycznych.

12-13 grudnia W Warszawie, konferencja redaktorów naczelnych prasy „Czytelnika” z udziałem Edwarda Ochaba (PPR) oraz Kazimierza Rusinka (PPS). W głównym referacie zatytułowanym „Oblicze prasy czytelnikowskiej”, Jerzy Borejsza przedstawił zaaprobowany zapewne uprzednio przez ścisłe kierownictwo PPR program tzw. prasy bezpartyjnej – hołdującej ideałom ogólnodemokratycznym, nastawionej na uzyskanie wysokiego poziomu pod względem merytorycznym oraz zdobycie masowego odbiorcy.


Zofia Dembińska

ZAŁOŻENIA IDEOWE „CZYTELNIKA”

Jest rzeczą trudną, ale niesłychanie emocjonującą i przyjemną budowanie rzeczy nowej, nadawanie ciała i kształtu porywającym ideom, niegdyś nierealnym. „Czytelnik” ma być realizacją takiej idei, która w Polsce przedwrześniowej mogła być tylko marzeniem. Cóż jest nowego w koncepcji tej instytucji? Statutowo „Czytelnik” jest spółdzielnią, jest własnością społeczeństwa, jest pomyślany jako organizacja masowa, obliczona na miliony współudziałowców, na miliony współwłaścicieli. To usprawiedliwia pytanie na afiszu propagandowym: „Czy jesteś już członkiem?” Cóż daje wstąpienie do „Czytelnika”? Daje wszystkie prawa współwłaściciela: prawo inicjatywy, kontroli i decyzji, tak co do ludzi kierujących instytucji, jak i co do losów kapitału i wypracowanej nadwyżki. W ten sposób jako współwłaściciele: robotnik, chłop i inteligent polski zaczną po raz pierwszy na wielką skalę myśleć i decydować o pracy wydawniczej. [...]

„Książka i Kultura” 1945, nr 1 



Przewodniczący Rady Nadzorczej:            Prezesi „Czytelnika”:                    

Edward Zaleski                                        Jerzy Borejsza
1944-1946                                              1944-1948

Kazimierz Rusinek                                   Jerzy Pański
1946-1947                                              1948-1951 

Adam Rapacki                                         Jan Stefczyk
1947-1952                                              1952-1954

Jarosław Iwaszkiewcz                               Ludwik Kasiński 
1952-1980                                              1955-1975 

Jerzy Putrament                                       Stanisław Bębenek 
1980-1986                                              1975-1988 

Jan Szczepański                                       Wacław Sadkowski 
1986-1989                                               1989-1990

Jerzy W. Borejsza                                    Jerzy S. Sito 
1989-1991                                              1990-1991

Aleksander Małachowski                           Stefan Bratkowski 
1991-1993                                              1991 - 1992

Andrzej Garlicki                                       Marek Bogucki 
1993-2013                                              1992-1993

Hubert Izdebski                                       Włodzimierz Michalak
od 2013                                                  1994-1995

                                                              Marek Żakowski
                                                              od 1995

 
Koszyk jest pusty
E-booki w "Czytelniku"
Do kupienia m.in. książki Máraiego, Fromma, Jałowieckiego. więcej
23,20 zł
Lady Augusta Gregory
strona główna nowości zapowiedzi księgarnia wydarzenia kontakt dla autorów mapa serwisu
Copyright © SW Czytelnik 2006 - 2014 | Projekt graficzny Maria Drabecka | Wykonanie: YELLOWTEAM.PL
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij